هشدار بلومبرگ راجع به آغاز بحران کمبود مس از سال ۲۰۲۸

بازار جهانی مس امکان دارد از سال ۲۰۲۸ با کمبود جدی عرضه روبه‌رو شود. بر اساس تازه‌ترین گزارش مؤسسه تحقیقاتی بلومبرگ‌ان‌ای‌اف (BloombergNEF)، بالا رفتن تقاضا برای مراکز داده هوش مصنوعی، خودروهای برقی و توسعه پلتفرم‌های برق می‌تواند مصرف جهانی مس را به سطحی فراتر از ظرفیت تولید معادن برساند.

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند که اگر سرمایه‌گذاری در معادن جدید بالا رفتن پیدا نکند، کمبود عرضه مس امکان دارد تا سال ۲۰۵۰ به ۴۴ درصد تقاضای جهانی برسد.

گزارش فایننشال تایمز نشان می‌دهد که توسعه حوزه هوش مصنوعی به یکی از عوامل مهم بالا رفتن تقاضای مس تبدیل شده است. ساخت مراکز داده، توسعه زیرساخت‌های برق و تولید تجهیزات پیشرفته به مقدار زیادی از این فلز نیاز دارند. از طرف دیگر، بالا رفتن سرمایه‌گذاری نظامی و توسعه زیرساخت‌ها در اقتصادهای نوظهور نیز تقاضا را ارتقا کرده است. در نتیجه، مس که پیش‌تر بیشتر با ساخت‌وساز و صنایع سنتی شناخته می‌شد، اکنون نقش مهمی در توسعه فناوری‌های جدید پیدا کرده است.

کمبود مس در سال‌های آینده چقدر جدی خواهد بود؟

طبق پیش‌بینی بلومبرگ‌ان‌ای‌اف، کسری عرضه جهانی مس از سال ۲۰۲۸ آغاز می‌شود و تا سال ۲۰۳۵ امکان دارد به حدود ۸ درصد تقاضا برسد. این مؤسسه انتظار دارد شکاف عرضه و نیاز تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۲۰ میلیون تن بالا رفتن یابد. همچنین برای جلوگیری از تشدید کمبود مس، حدود ۳۳۲ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در معادن جدید مورد نیاز است.

یکی از بزرگ‌ترین مشکلات بازار مس، زمان طولانی توسعه معادن است. راه‌اندازی یک معدن جدید امکان دارد تا ۱۵ سال طول بکشد. از سوی دیگر، نزول کیفیت ذخایر بعضی معادن قدیمی و دلواپسی سرمایه‌گذاران راجع به هزینه‌ها و ریسک‌های سیاسی، بالا رفتن تولید را دشوار کرده است. به همین دلیل، حتی بالا رفتن نرخ مس نیز لزوماً نمی‌تواند کمبود عرضه را در کوتاه‌مدت برطرف کند.

بحران عرضه چه تأثیری بر نرخ مس خواهد داشت؟

نرخ جهانی مس از ابتدای سال ۲۰۲۴ تاکنون حدود ۷۶ درصد بالا رفته و در سپتامبر ۲۰۲۶ به رکورد تاریخی ۱۴,۸۷۵ دلار در هر تن رسیده است. تحلیلگران معتقدند ادامه توسعه تقاضا در کنار محدودیت تولید می‌تواند فشار صعودی بر نرخ این فلز را ثابت نگه دارد. البته میزان بالا رفتن نرخ به شرایط اقتصادی، سرمایه‌گذاری در معادن و روند مصرف جهانی بستگی دارد.

در صورت تحقق پیش‌بینی‌ها، بالا رفتن نرخ مس می‌تواند هزینه ساخت خودروهای برقی، توسعه پلتفرم‌های برق و پروژه‌های انرژی پاک را بالا ببرد. کمپانی‌های بزرگ فناوری امکان دارد توان بیشتری برای تحمل این هزینه‌ها داشته باشند، ولی کشورهای درحال‌توسعه احتمالاً با فشار بیشتری روبه‌رو خواهند شد. بنابراین، کمبود مس تنها یک مسئله مربوط به بازار فلزات نیست و می‌تواند بر هزینه توسعه فناوری و زیرساخت‌های انرژی در سال‌های آینده نیز اثر بگذارد.