وقتی بورس فقط ده کارمند داشت/ بورس تهران چگونه از انحلال گریخت؟
به گزارش ایران ماین، «اللهویردی رجایی سلماسی» اولین دبیرکل بورس پس از انقلاب راجع بهی دلایل به حاشیه راندن بورس سخنانی تاریخی دارد. او گفته است: «همزمان با حضور من در بورس چند اتفاق مهم رح داد که باعث رانده شدن بورس به حاشیهی اقتصاد ایران شد. اول جنگی بود که در این سال آغاز شد و در کنار آن ترورهای گسترده سالهای اولیهی انقلاب و در نهایت سیاست ملی شدن بانکها و صنایع که همه چیز بازار را به هم ریخت. کارها خوابیده بود. نهاد ۲۵ کارمند داشت و واقعا کاری نبود که کارکنان انجام دهند. ترتیبی دارم که ۱۵ نفر از کارکنان بورس به بانک مرکزی منتقل شوند و فقط ده نفر ماندند. تا جایی که یادم هست داد و ستد سهام ۵۰ کمپانی باقیمانده در بورس هم کامل متوقف شده بود و تنها میشد اوراق قرضه داد و ستد کرد. مراجعه کننده کم بود. اصلا کسی قدم به ساختمان بورس نمیگذاشت و اگر کسی را میدیدیم شربت و شیرینی میدادیم. یک روز دو نفر که شاید رهگذر بودند به تالار خرید و فروش آمدند و به من خبر دادند بعد از مدتها کسی به تالار آمده. با خوشحالی گفتم به آنها چای بدهند. این دو نفر متعجب شدند. نیم ساعت در تالار بودند و رفتند و تا مدتها کسی نیامد.
او راجع بهی وضعیت بورس تهران در سال ۱۳۶۰ نیز گفته است: «من سال ۱۳۶۰ زمانی که دکتر نوربخش رییس کل بانک مرکزی بود پیش ایشان رفتم. نمی دانستم که میخواهند بورس بماند یا نه چون خیلی با بورس مخالفت می کردند. از ایشان پرسیدم گفتند گزارشی تهیه کنید تا به شورای بورس ببرم و ببینم می خواهند فعالیت ادامه داشته باشد یا نه. گزارش تهیه شد و از طریق رییس کل بانک مرکزی به شورای بورس ارائه گردید. جلسه شورای بورس برای بررسی بقا یا انحلال بورس تشکیل شد من هم حضور داشتم. شکر خدا نظر اکثریت بر ادامهی فعالیت بازار سرمایه بود.»
هر چه هست خرید و فروش سهام که از سال ۱۳۵۸ به طور کامل متوقف شده بود در اواخر سال ۱۳۶۱، در لایه محدودی آغاز شد ولی طرح موضوع ربوی بودن اوراق قرضه و لغو پرداخت سود اوراق قرضه گسترش مالکیت و تعویق در پرداخت اصل آن بازار اوراق قرضه را از رونق انداخت. تعداد کمپانیهای پذیرفته شده در بورس که ۱۰۵ کمپانی بود در پایان سال ۱۳۶۷ به هفتاد کمپانی رسید. تعداد کارگزاران نیز از ۲۹ کمپانی به ۱۵ کمپانی نزول یافت. نرخ خرید و فروش انواع اوراق بهادار در طی این دوره ۲ میلیارد تومان بود. این چنین بورس با چراغی نیمهروشن خود را به سال ۱۳۶۷ رساند.
مشروح گزارش را اینجا بخوانید.