پیروزی دموکرات‌ها بازار سهام آمریکا را لرزاند / سقوط ۴.۵۵ درصدی نزدک و حذف بیش از ۲ تریلیون دلار از نرخ بازار امروز ۱۴ آبان ۱۴۰۵

به گزارش ایران ماین، بازار سهام آمریکا در خرید و فروش روز پنجشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۵ با موجی از فروش روبرو شد؛ موجی که بیش از همه سهام کمپانی‌های فناوری، تولیدکنندگان تراشه و کسب‌وکارهای مرتبط با زیرساخت هوش مصنوعی را تحت اثر قرار داد. بر اساس گزارش رویترز، شاخص‌های اصلی بورس آمریکا در این روز نزول قابل‌توجهی را تجربه کردند و نزدک کامپوزیت در مسیر ثبت یکی از سنگین‌ترین افت‌های روزانه خود از آوریل ۲۰۲۵ قرار گرفت.

این اتفاق در شرایطی رخ داد که بازار سهام آمریکا در خرید و فروش روز چهارشنبه تحت اثر نزول ابهامات سیاسی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، توسعه قابل‌توجهی را تجربه کرده بود. با این حال، فضای مثبت بازار دوام چندانی نداشت و دلواپسی راجع به آینده سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی، بار دیگر حجم فروش را بالا رفتن داد.

بر اساس داده‌های منتشرشده در گزارش رویترز، داوجونز در مقطع گزارش‌شده ۲.۶۳ درصد، اس‌اندپی ۵۰۰ معادل ۳.۴۱ درصد و نزدک کامپوزیت ۴.۵۵ درصد افت کردند. این نزول‌ها نشان می‌دهد حجم فروش تنها به چند کمپانی محدود نبوده و بخش قابل‌توجهی از بازار سهام آمریکا را درگیر کرده است.

 چرا سهام هوش مصنوعی ناگهان سقوط کرد؟

یکی از مهم‌ترین عوامل تشدید ریزش بازار، تغییر نگاه سرمایه‌گذاران به آینده حوزه هوش مصنوعی است. طی ماه‌های گذشته، توسعه هوش مصنوعی به یکی از موتورهای اصلی توسعه بازار سهام آمریکا تبدیل شده بود. کمپانی‌های فعال در این حوزه با جذب کردن سرمایه‌های کلان، بالا رفتن نرخ بازار و ثبت رکوردهای جدید، نقش مهمی در افزایش شاخص‌های بورسی ایفا کردند.

با این حال، تغییرات سیاسی آمریکا اکنون دلواپسی تازه‌ای را در میان سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است. پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای، به‌ویژه در بعضی ایالت‌های مهمی که میزبان مراکز داده هستند، احتمال بالا رفتن موانع در توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی را به موضوعی جدی برای بازار تبدیل کرده است.

سرمایه‌گذاران نگران‌اند که سیاستمداران جدید و فرمانداران ایالت‌ها، با اعمال محدودیت‌های قانونی و نظارتی، روند احداث مراکز داده را کند کنند. این دلواپسی از آن جهت اهمیت دارد که توسعه حوزه هوش مصنوعی تنها به طراحی نرم‌افزارها و توسعه مدل‌های جدید وابسته نیست؛ بلکه به سرمایه‌گذاری گسترده در مراکز داده، تجهیزات پردازشی، تراشه‌ها و تأمین انرژی نیز نیاز دارد.

ملیسا براون، رئیس جهانی مطالعات تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری در کمپانی سیم‌کورپ، در گفت‌وگو با رویترز توضیح داده است که سرمایه‌گذاران به این نتیجه رسیده‌اند بعضی از اعضای تازه‌منتخب کنگره و فرمانداران امکان دارد به دنبال نزول سرعت توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی باشند.

به اعتقاد او، اگرچه متوقف کردن کامل این روند بعید به نظر می‌رسد، ولی حتی کند شدن سرعت سرمایه‌گذاری‌ها نیز می‌تواند چشم‌انداز توسعه این حوزه را تحت اثر قرار دهد.

در واقع، مسئله اصلی بازار این است که بخش مهمی از نرخ‌گذاری کمپانی‌های فناوری بر اساس ادامه توسعه سریع تقاضا برای هوش مصنوعی شکل گرفته است. هر عاملی که این چشم‌انداز را با شک مواجه کند، می‌تواند به بازنگری در نرخ سهام این کمپانی‌ها منجر شود.

 انویدیا و کوالکام در کانون ریزش بازار

در خرید و فروش پنجشنبه، تولیدکنندگان تراشه از جمله کمپانی‌هایی بودند که بیشترین حجم فروش را تجربه کردند.

سهام کمپانی انویدیا ۷.۷ درصد نزول یافت و شاخص نیمه‌رساناهای فیلادلفیا نیز نزدیک به ۱۰ درصد افت کرد. اهمیت این اتفاق از آن جهت است که انویدیا یکی از مهم‌ترین بازیگران زنجیره تأمین سخت‌افزار هوش مصنوعی به شمار می‌رود و تغییرات مربوط به این کمپانی، معمولاً بر انتظارات سرمایه‌گذاران راجع به کل حوزه تراشه اثر می‌گذارد.

در همین حال، سهام کوالکام نیز با افت ۱۱.۵ درصدی روبرو شد. این نزول پس از آن اتفاق افتاد که چشم‌انداز فروش تراشه‌های مورد استفاده در گوشی‌های هوشمند برای سه‌ماهه چهارم، پایین‌تر از انتظارات وال‌استریت سنجش شد.

افت کوالکام نشان می‌دهد دلواپسی‌های بازار صرفاً به زیرساخت هوش مصنوعی محدود نیست و ضعف احتمالی تقاضا در بخش‌های دیگر حوزه فناوری نیز می‌تواند بر رفتار سرمایه‌گذاران اثر بگذارد.

کمپانی‌های بزرگ فناوری نیز از موج فروش در امان نماندند. سهام متا ۳.۸ درصد نزول یافت، آمازون ۱.۷ درصد افت کرد و آلفابت نیز با نزول یک‌درصدی روبرو شد.

در میان کمپانی‌های دیگر، تسلا ۹ درصد و اسپیس‌ایکس ۱۱.۴ درصد از نرخ سهام خود را از دست دادند. همچنین کمپانی‌های فعال در حوزه مراکز داده و زیرساخت هوش مصنوعی، از جمله آیرن، دیجیتال اپراتیو، کورویو و نبیوس، با نزول قابل‌توجه نرخ سهام مواجه شدند.

این تغییرات نشان می‌دهد موج فروش به یک حوزه یا کمپانی خاص محدود نمانده و بخش‌های مختلف زنجیره سرمایه‌گذاری در فناوری را درگیر کرده است.

 نزدک در آستانه ورود به محدوده اصلاح

یکی از مهم‌ترین پیامدهای ریزش اخیر، بالا رفتن احتمال ورود شاخص نزدک کامپوزیت به محدوده اصلاح قیمتی است.

در ادبیات بازارهای مالی، زمانی که یک شاخص یا دارایی از بالاترین لایه اخیر خود دست‌کم ۱۰ درصد نزول پیدا کند، معمولاً از ورود آن به محدوده اصلاح یا Correction سخن گفته می‌شود. این وضعیت با سقوط بازار یا بازار نزولی تفاوت دارد؛ زیرا اصلاح قیمتی لزوماً به معنای آغاز یک روند نزولی بلندمدت نیست.

طبق گزارش رویترز، نزدک کامپوزیت در خرید و فروش پنجشنبه به محدوده‌ای نزدیک شد که می‌توانست افت ۱۰ درصدی آن نسبت به رکورد ثبت‌شده در ششم اکتبر را تأیید کند.

در مقابل، شاخص نزدک ۱۰۰ که شامل ۱۰۰ کمپانی بزرگ غیرمالی پذیرفته‌شده در نزدک است، پیش‌تر در روز دوشنبه وارد محدوده اصلاح شده بود.

رویترز همچنین برآورد کرده است که با افت حدود ۵.۲ درصدی نزدک ۱۰۰ در خرید و فروش مورد اشاره، بیش از ۲ تریلیون دلار از نرخ بازار کمپانی‌های تشکیل‌دهنده این شاخص در معرض نزول قرار می‌گیرد.

این رقم بیانگر ابعاد گسترده سرمایه‌ای است که در معرض نوسانات بازار فناوری قرار دارد. البته نزول نرخ بازار الزاماً به معنای خروج همین میزان پول نقد از بورس نیست؛ بلکه نرخ دارایی‌های سهامداران بر اساس نرخ‌های جدید بازار محاسبه می‌شود.

داوجونز چیست و چرا افت آن اهمیت دارد؟

در کنار نزدک، شاخص داوجونز نیز در خرید و فروش پنجشنبه نزول قابل‌توجهی را تجربه کرد.

داوجونز یا میانگین صنعتی داوجونز، یکی از شناخته‌شده‌ترین شاخص‌های بازار سهام آمریکاست که کارایی ۳۰ کمپانی بزرگ و اثرگذار این کشور را دنبال می‌کند.

برخلاف نزدک که وزن قابل‌توجهی از کمپانی‌های فناوری را در خود جای داده است، داوجونز ترکیبی از کمپانی‌های فعال در صنایع مختلف، از جمله مالی، صنعتی، مصرفی و فناوری را در بر می‌گیرد. بنابراین، تغییرات این شاخص می‌تواند تصویری از وضعیت بخشی گسترده‌تر از اقتصاد شرکتی آمریکا ارائه دهد.

تفاوت مهم داوجونز با شاخص‌هایی مانند اس‌اندپی ۵۰۰ و نزدک در شیوه محاسبه آن است. داوجونز شاخصی نرخ‌محور است؛ یعنی نرخ سهام کمپانی‌های عضو در محاسبه آن اهمیت مستقیم دارد، در حالی که شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ عمدتاً بر اساس نرخ بازار تعدیل‌شده با سهام شناور محاسبه می‌شود.

بر اساس گزارش رویترز، داوجونز در مقطع گزارش ۲.۶۳ درصد نزول داشت. هم‌زمان افت ۳.۴۱ درصدی اس‌اندپی ۵۰۰ و نزول ۴.۵۵ درصدی نزدک نشان داد که حجم فروش در بازار سهام آمریکا گسترده بوده است.

اهمیت هم‌زمانی این افت‌ها در آن است که سرمایه‌گذاران تنها در حال خروج از چند سهم پرریسک فناوری نیستند؛ بلکه در حال سنجش مجدد ریسک سرمایه‌گذاری در بازار سهام آمریکا هستند.

 نرخ بهره فدرال رزرو؛ دلواپسی تازه سرمایه‌گذاران

عامل دیگری که بر فضای منفی بازار اثر گذاشته، بالا رفتن دلواپسی‌ها راجع به سیاست پولی فدرال رزرو است.

در شرایطی که سرمایه‌گذاران پیش‌تر به نزول نرخ بهره در آمریکا امیدوار بودند، اظهارات بعضی مقام‌های بانک مرکزی این کشور راجع به احتمال بالا رفتن مجدد نرخ بهره، انتظارات بازار را تغییر داده است.

بث هاماک، رئیس فدرال رزرو کلیولند، و توماس بارکین، رئیس فدرال رزرو ریچموند، روز پنجشنبه در اظهاراتی به احتمال بالا رفتن نرخ بهره در آینده اشاره کردند.

این موضوع برای بازار سهام اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بالا رفتن نرخ بهره معمولاً هزینه تأمین مالی کمپانی‌ها را بالا می‌برد و جذابیت سرمایه‌گذاری در دارایی‌های پرریسک، به‌ویژه سهام کمپانی‌های فناوری را نزول می‌دهد.

از سوی دیگر، نرخ‌گذاری بسیاری از کمپانی‌های فناوری و هوش مصنوعی بر اساس سودآوری مورد انتظار آنها در سال‌های آینده انجام می‌شود. در چنین شرایطی، بالا رفتن نرخ بهره می‌تواند نرخ فعلی سودهای آینده را نزول دهد و فشار بیشتری بر نرخ سهام این کمپانی‌ها وارد کند.

در همین حال، بازارها در انتظار عرضه گزارش اشتغال بخش غیرکشاورزی آمریکا در ماه اکتبر هستند؛ گزارشی که قرار است روز جمعه منتشر شود و می‌تواند بر انتظارات مربوط به تصمیم‌های بعدی فدرال رزرو اثر بگذارد.

بر اساس گزارش رویترز، معامله‌گران در آن مقطع احتمال بالا رفتن مجدد نرخ بهره در ماه آینده را نیز در محاسبات خود لحاظ کرده بودند.

نزولی شدن بهای نفت؛ عاملی با اثر دوگانه

در کنار تغییرات سیاسی و دلواپسی‌های مربوط به نرخ بهره، نزولی شدن بهای نفت نیز از دیگر موضوعات اثرگذار بر بازارهای مالی آمریکا بود.

بهای نفت در خرید و فروش روز پنجشنبه برای چهارمین روز متوالی نزول یافت. این اتفاق در شرایطی رخ داد که انتظارات راجع به نزول احتمال تشدید درگیری‌های نظامی مرتبط با ایران، بر بازار انرژی اثر گذاشته بود.

نزولی شدن بهای نفت می‌تواند از مسیر نزول هزینه انرژی، به تعدیل فشارهای تورمی کمک کند؛ با این حال، اثر آن بر بازار سهام یکسان نیست. از یک طرف، نزول هزینه انرژی برای بسیاری از کمپانی‌ها مثبت سنجش می‌شود و از طرف دیگر، افت بهای نفت می‌تواند درآمد کمپانی‌های فعال در بخش انرژی را نزول دهد.

مسئله مهم‌تر برای سیاست‌گذاران پولی این است که تورم همچنان یکی از دلواپسی‌های اصلی بانک‌های مرکزی جهان باقی مانده است. بالا رفتن قبلی بهای نفت در پی تغییرات خاورمیانه، فشارهای تورمی را تشدید کرده بود و اکنون بازارها در تلاش‌اند اثر نزول اخیر نرخ انرژی را بر مسیر سیاست پولی سنجش کنند.

 آیا اصلاح بازار آمریکا به معنای پایان رونق هوش مصنوعی است؟

ریزش اخیر بازار سهام آمریکا یک پرسش اساسی را مطرح کرده است: آیا دوران توسعه پرشتاب سهام هوش مصنوعی به پایان رسیده یا بازار صرفاً در حال اصلاح انتظارات و نرخ‌گذاری کمپانی‌هاست؟

واقعیت این است که نزولی شدن نرخ سهام کمپانی‌های فناوری به‌تنهایی نمی‌تواند پایان رونق هوش مصنوعی را اثبات کند. با این حال، تغییرات اخیر نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران دیگر صرفاً بر اساس وعده‌های توسعه آینده حاضر به پرداخت نرخ‌های بالا برای سهام این کمپانی‌ها نیستند.

توسعه هوش مصنوعی به سرمایه‌گذاری‌های سنگین در بخش‌های مختلف نیاز دارد. از تولید تراشه‌های پیشرفته گرفته تا ساخت مراکز داده، تأمین برق و توسعه پلتفرم‌های پردازشی، همگی به منابع اقتصادی گسترده وابسته هستند.

بنابراین، هرگونه محدودیت در توسعه مراکز داده یا بالا رفتن هزینه‌های تأمین مالی می‌تواند بر سرعت گسترش این حوزه اثر بگذارد. در چنین شرایطی، کمپانی‌هایی که بخش بزرگی از نرخ بازار آنها بر مبنای انتظارات توسعه آینده شکل گرفته است، بیشتر در معرض بازنگری سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرند.

از سوی دیگر، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا می‌تواند فضای سیاست‌گذاری راجع به توسعه زیرساخت‌های فناوری را تغییر دهد. البته هنوز نمی‌توان از توقف سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی سخن گفت؛ موضوعی که در حال حاضر مطرح است، بالا رفتن احتمال موانع و کند شدن روند توسعه بعضی پروژه‌هاست.

در مجموع، ریزش پنجشنبه وال‌استریت را می‌توان نشانه‌ای از تغییر فضای سرمایه‌گذاری در بازار فناوری آمریکا دانست؛ بازاری که طی ماه‌های گذشته بخش مهمی از توسعه خود را از خوش‌بینی به آینده هوش مصنوعی گرفته بود.

اکنون سه عامل سیاسی، پولی و اقتصادی به‌طور هم‌زمان بر انتظارات سرمایه‌گذاران اثر گذاشته‌اند: دلواپسی از محدودیت توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، احتمال بالا رفتن نرخ بهره و شک راجع به چشم‌انداز سودآوری کمپانی‌های فناوری.

اگر این دلواپسی‌ها ادامه پیدا کند، حجم فروش می‌تواند به سایر بخش‌های بازار نیز گسترش یابد. با این حال، برای قضاوت راجع به آغاز یک روند نزولی بلندمدت، باید واکنش بازار به داده‌های اشتغال، تصمیمات بانک مرکزی فدرال رزرو ایالات متحده و تغییرات مربوط به حوزه هوش مصنوعی را بررسی کرد.