وقت بازگشت به بورس فرارسید؟
به گزارش ایران ماین، بورس تهران بعد از یک دوره نسبتا طولانی از نوسان و بیاعتمادی از کانال چهار میلیون واحد عبور کرد.
فرارو در خبری نوشت: رسانهها و کانالهای بورسی وقایع هفته اول دی ۱۴۰۴ را به شروع یک دوره طلایی تازه تعبیر میکنند ولی فعلوانفعالات این روزهای بازار سهام در تحلیلها و یادداشتهای بعضی اقتصاددانها فقط نتیجه تورم و فرار پول از ریال عنوان میشود. احتمالا توی ذهن بازندههای دهه ۹۰ بورس وسوسه بازگشت به بازار سهام ایجاد شده است. علاوه بر مرور اتفاقات اخیر بورس تهران لازم است علت رکوردزنی شاخص بررسی کنیم و بفهمیم بورس در شرایط تورمی مامن خوبی برای سرمایهگذاری است یا نه.
رکوردشکنی بورس تهران و عبور از کانال چهار میلیون
شاخص کل بورس تهران دی ۱۴۰۴ برای اولینبار وارد کانال چهار میلیون واحدی شد صبح شنبه ششم دی نیز از محدوده چهار میلیون و ۱۰۰ هزار واحد عبور گرد. شگفتانههای بورس تهران ابعاد دیگری هم دارد. طوریکه شاخص بورس فقط در یک روز معاملاتی بیش از ۹۰ هزار واحد بالا رفت. رقمی که نشان میدهد بخش بزرگی از بازار سهام روی دور صعودی افتاده است.
این رکوردشکنی سوای هر تحلیل و برداشتی مشخص میکند بعد از چند ماه حجم و نرخ خرید و فروش بالا رفته، پول تازهای وارد بازار شده و نمادهای بزرگ بانکی، پالایشی، فلزی و پتروشیمی بهعنوان موتور اصلی توسعه شاخص حرکت میکنند. همزمان شاخص هموزن و فرابورس هم رو به بالا حرکت کردهاند. یعنی فقط چند سهم بزرگ روی شاخص سوار نشدهاند، بلکه بخش قابل توجهی از نمادهای کوچکتر هم وارد فاز افزایش شدهاند.
علت رکوردشکنی بورس تهران در برهه فعلی
جهش شاخص بورس تهران بهخاطر چند عامل مهم اتفاق افتاده ولی نقش ارز از همه پررنگتر است.
وقتی ظرف چند هفته نرخ دلار از محدوده ۱۱۰ هزار تومان به بالای ۱۳۰ هزار تومان میرسد نباید انتظار دیگری از بورس داشته باشیم. علاوه بر بالا رفتن نرخ دلار آزاد شاهد پیشروی نرخهای رسمی مثل ارز تالار دوم هستیم که باعث شده بازار سهام دوباره خودش را با دلار آزاد هماهنگ کند. فراموش نکنیم سود اغلب کمپانیهای بورسی بهشکل مستقیم یا غیرمستقیم دلاری است.
از طرف دیگر خبرهای اولیه از بودجه ۱۴۰۵ که حتی از آن به اسم بودجه بورسمحور در رسانهها تعبیر میشود، انتظارات مثبت برای بخشی از صنایع بزرگ به ارمغان آورده است.
قصد نداریم فعلوانفعالات این روزهای بورس را بزرگ جلوه دهیم ولی کنار دلایلی که تا اینجا بررسی کردیم نباید از نزول جذابیت سپرده بانکی هم غافل شویم. بهخصوص در برههای که تورم ۵۰ درصدی داریم و تجربه جهشهای قبلی بورس کمک کرده بخشی از نقدینگی سرگردان بازار سمت سهام سرریز شود. در هفته اول دی فقط در یک روز صدها میلیارد تومان پول حقیقی به صندوقهای سهامی و نمادهای شاخصساز وارد شد و یکبار دیگر پای سرمایهگذار خرد را به بازار باز کرد.
آیا بورس در شرایط فعلی قابل اعتماد است؟
رکوردشکنی بورس با تمام تعریف و تمجیدهایی که بهدنبال داشته به معنی قابل اعتماد بودن نیست. مهم این است که توسعه بورس چه میزان پشتوانه بنیادی و چقدر ریشه در هیجان و تورم دارد.
بخش غیرقابل انکاری از روند صعودی بورس در روزهای اخیر بهشکل مستقیم نتیجه بالا رفتن نرخ دلار و انتظارات تورمی است. وگرنه بحث جهش تولید و بهرهوری کمپانیها وسط نیست. در این فضا بهشکل طبیعی سهام دلاری و داراییمحور جلو میزند ولی اگر سرعت توسعه نرخ سهام از واقعیت سودآوری کمپانیها فاصله بگیرد، چی؟
برای سرمایهگذار خردی که بدون تحلیل و با وام یا پول اضطراری وارد بازار میشود، همین بورسی که مدام رکورد میزند، میتواند در یک اصلاح عمیق به کابوس تبدیل شود. البته که اوضاع برای بورسبازان باتجربه تفاوت دارد.
آیا بورس در شرایط تورمی قابل اعتماد است؟
بازار سهام روی کاغذ و در بلندمدت باید همراه با تورم حرکت کند. علت هم مشخص و ساده است. چون کمپانیها کالا و خدماتی میفروشند که قیمتشان با تورم بالا میرود. این بالا رفتن نیز در صورتهای مالی و نهایتا نرخ سهام منعکس میشود. البته که رابطه بورس و تورم در ایران همیشه یکخطی نیست. در بازههای چندساله گاهی بهرهوری بازار سهام از تورم جلوتر حرکت کرده و گاهی هم پیش آمده که تورم بالا بوده و بورس عقب افتاده تا بازده واقعی منفی شود.
بورس در اقتصاد تورمی بیشتر نقش چتر را ایفا میکند تا سپر فولادی. اگر زمانبندی خوب نباشد امکان دارد ضرر کنید. حتی اگر شاخص کل از تورم جلو بزند. بهخصوص در شرایطی که از آن به اسم رکود تورمی اسم میبرند. بههمین خاطر خبرههای سرمایهگذاری گاهی توصیه میکنند برای درامان ماندن از فشار تورم، علاوه بر سرمایهگذاری در بورس نیمنگاهی به روشهای دیگر سرمایهگذاری داشت.
