سقوط زنجیرهای بازارهای مالی جهان؛ چه چیزی جمعه را خونین کرد؟
بازارهای مالی جهان روز جمعه ۲۹ آبان با موج گسترده فروش مواجه شدند و سهام کمپانیها، ارزهای دیجیتال و فلزات گرانبها همزمان نزولی شدن نرخ را تجربه کردند. دلواپسی از آینده حوزه هوش مصنوعی و بالا رفتن احتمال بالا رفتن نرخ بهره آمریکا، فشار سنگینی بر بازارهای جهانی وارد کرده است.
به گزارش رویترز، نرخ سهام جهان از اوج ماه اوت تاکنون نزدیک به ۹ تریلیون دلار نزول یافته است. شدت گرفتن این ریزش در هفته جاری باعث شده بازارهای آسیایی و اروپایی نیز یکی از سختترین دورههای معاملاتی ماههای اخیر را تجربه کنند.
سقوط بازارهای سهام از آسیا تا وال استریت
در خرید و فروش روز جمعه، شاخص نیکی ژاپن حدود ۵.۱ درصد، کاسپی کره جنوبی ۵.۲ درصد و تایکس تایوان ۶.۶ درصد سقوط کردند. بازار سهام تایوان نیز با افت هفتگی نزدیک به ۱۷ درصد، شدیدترین نزول خود از اوایل دهه ۱۹۹۰ را ثبت کرد.
در اروپا، شاخص استاکس ۶۰۰ نیز تحت حجم فروش قرار گرفت و در مسیر ثبت یکی از سنگینترین افتهای هفتگی ماههای اخیر حرکت کرد. این ریزش بیشتر تحت اثر نزول نرخ سهام کمپانیهای فناوری و دلواپسی راجع به آینده سرمایهگذاری در هوش مصنوعی رخ داده است.
حجم فروش به خرید و فروش روز جمعه وال استریت نیز کشیده شد. شاخص نزدک با افت ۲ درصدی، S&P ۵۰۰ با نزول ۱.۰۲ درصدی و راسل ۲۰۰۰ با افت ۰.۶۳ درصدی مواجه شدند.
ریزش همزمان بیت کوین، طلا و فلزات صنعتی
بازار رمزارزها نیز از حجم فروش در امان نماند. نرخ بیت کوین با ثبت افت روزانه حدودا ۶ درصدی پشتیبانی روانی ۶۰ هزار دلار را از دست داد و تا کانال ۵۸ هزار دلار عقبنشینی کرد. اتریوم نیز به حوالی ۱٬۶۵۵ دلار رسید.
همزمان، نرخ اونس طلا تا محدوده ۳٬۵۰۰ دلار سقوط کرد و نقره نیز در ادامه نزول شدید هفتگی، به حوالی ۴۱ دلار رسید.
در بازار فلزات صنعتی، مس هم تحت فشار قرار گرفت و در مسیر شدیدترین افت هفتگی از آوریل ۲۰۲۵ حرکت کرد. این ریزش در شرایطی رخ داده که مس یکی از مواد اولیه مهم در ساخت مراکز داده و توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی به شمار میرود.
۴ عامل اصلی سقوط بازارهای مالی جهان
براساس گزارشهای رویترز و تحلیلگران بازار، ۴ عامل مهم در تشدید موج فروش اخیر نقش داشتهاند:
- دلواپسی از آینده هوش مصنوعی: سرمایهگذاران نسبت به نرخگذاری بالای کمپانیهای فناوری و بازده سرمایهگذاریهای سنگین در هوش مصنوعی شک پیدا کردهاند. حتی عرضه اولیه بزرگ سهام انتروپیک نیز نتوانست اعتماد بازار را بازگرداند و حجم فروش از سهام فناوری به سایر بازارها گسترش یافت.
ابهام راجع به تأمین مالی چرخشی (Circular Financing): بعضی کمپانیهای بزرگ فناوری در کمپانیهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکنند و این سرمایه دوباره صرف خرید تراشه و سرویس ها همان کمپانیهای تأمینکننده میشود. دلواپسی این است که این چرخه، تقاضا را بیشتر از میزان واقعی نشان دهد و با نزول سرمایهگذاریها، فروش و درآمد کمپانیهای هوش مصنوعی بهشدت افت کند.
بالا رفتن احتمال بالا رفتن نرخ بهره آمریکا: دلواپسی از ادامه تورم و اظهارات اخیر مقامات فدرال رزرو، احتمال بالا رفتن بیشتر نرخ بهره را ارتقا کرده است. نرخ بهره بالاتر میتواند هزینه تأمین مالی کمپانیها را بالا رفتن دهد و جذابیت سرمایهگذاری در داراییهای پرریسک مانند سهام و ارزهای دیجیتال را نزول دهد.
- فروش گسترده برای تأمین نقدینگی: با بالا رفتن زیان خرید و فروش، بعضی سرمایهگذاران برای تأمین پول نقد و جبران ضررهای خود، حتی داراییهایی مانند طلا را به فروش رساندهاند. این موضوع یکی از دلایل سقوط همزمان داراییهای مختلف است که معمولاً رفتار یکسانی در شرایط بحرانی ندارند.