اعلام پشت پرده ریزش سنگین بازار سرمایه /شاخص بورس به کدام سو خواهد رفت؟
به گزارش ایران ماین، بازار نقدی بورس تهران در خرید و فروش امروز با بالا رفتن عرضهها روبرو شد و بیشتر نمادهای معاملاتی در محدوده منفی قرار گرفتند. طبق آخرین آمار خرید و فروش، شاخص کل بورس با نزول ۸۸ هزار و ۹۵۹ واحدی به رقم ۴ میلیون و ۹۶۶ هزار و ۶۸۸ واحد رسید.
شاخص کل هموزن نیز همسو با شاخص اصلی حرکت کرد و با افت ۱۱ هزار و ۶۵۳ واحدی در لایه یک میلیون و ۳۲۶ هزار و ۶۷۸ واحد ایستاد. نزول این شاخص نشان میدهد حجم فروش تنها به کمپانیهای بزرگ و شاخصساز محدود نبوده و طیف گستردهای از نمادهای کوچک و متوسط بازار نیز تحت تاثیر فضای منفی خرید و فروش قرار گرفتهاند.
نرخ بازار سهام در پایان خرید و فروش امروز به حدود ۱۴۵ هزار و ۶۴۹ میلیارد تومان رسید. همچنین ۵۹۶ نماد در محدوده منفی معامله شدند که بیانگر غلبه عرضه بر تقاضا در بخش بزرگی از بازار است. نرخ خرید و فروش امروز نیز حدود ۲۷۸ هزار و ۳۶۶ میلیارد تومان ثبت شد و مقدار خرید و فروش به بیش از ۵۰ میلیارد برگه سهم رسید.
سایه ریسکهای سیاسی بر خرید و فروش
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند بخش مهمی از افت امروز بورس را باید در بالا رفتن لایه ریسکهای سیستماتیک و فضای نامطمئن حاکم بر اقتصاد جستوجو کرد. در شرایطی که سرمایهگذاران با اخبار و متغیرهای پیشبینیناپذیر مواجه هستند، معمولا اولویت نخست آنها حفظ سرمایه و نزول میزان ریسک در سبد داراییهاست.
پیام الیاس کردی، کارشناس بازار سرمایه، راجع به دلایل ریزش اخیر بورس گفت: بخش مهمی از حجم فروش شکلگرفته در خرید و فروش امروز، ناشی از بالا رفتن دلواپسیها نسبت به ریسکهای سیستماتیک و فضای نامطمئن حاکم بر بازار است.
او با اشاره به تاثیر اخبار مرتبط با تنشهای منطقهای بازگو کرد: موضوعات سیاسی و دلواپسیها راجع به تنگه هرمز، یکی از عواملی است که باعث بالا رفتن احتیاط سرمایهگذاران شده است. به گفته این بررسیکننده، در چنین شرایطی معاملهگران معمولا ترجیح میدهند بخشی از موقعیتهای سهامی خود را نزول دهند تا تصویر روشنتری از آینده به دست آید.
الیاس کردی تاکید نمود که واکنش بازار سرمایه به اخبار سیاسی معمولا سریع است، زیرا بورس علاوه بر عوامل بنیادی، به شدت تحت تاثیر انتظارات و فضای روانی فعالان بازار قرار دارد. زمانی که چشمانداز آینده مبهم میشود، حتی سهام کمپانیهایی که از نظر بنیادی شرایط مناسبی دارند نیز امکان دارد تحت حجم فروش قرار بگیرند.
تاثیر نرخ سود بانکی و بازارهای موازی
این کارشناس بازار سرمایه یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر خرید و فروش اخیر را اخبار مربوط به بالا رفتن نرخ سود بانکی عنوان کرد و گفت: بالا رفتن نرخ سود میتواند جذابیت بازارهای بدون ریسک را بالا رفتن دهد و بخشی از نقدینگی را از بازار سهام به سمت گزینههای کمریسکتر هدایت کند.
به گفته کردی، سرمایهگذار زمانی که احساس کند بهرهوری مورد انتظار بورس در کوتاهمدت با ریسکهای بیشتری همراه است، امکان دارد ترجیح دهد منابع خود را در داراییهایی قرار دهد که نوسان کمتری دارند.
او همچنین به نقش بازارهای موازی اشاره کرد و افزود: در هفتههای اخیر بخشی از نقدینگی بازار سرمایه به سمت بازارهایی مانند ارز و طلا حرکت کرده است. وقتی سرمایهگذار چشمانداز روشنی از آینده بورس ندارد، امکان دارد برای حفظ نرخ داراییهای خود به سمت بازارهای دیگر حرکت کند؛ موضوعی که فشار بیشتری بر خرید و فروش سهام وارد میکند.
کردی معتقد است ریزش امروز بورس را نمیتوان تنها به یک عامل نسبت داد و مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاسی و روانی در کنار یکدیگر موجب بالا رفتن عرضه در بازار شدهاند.
بورس در اسارت نااطمینانی؛ محمدرضا اعلمی: ترس جای تحلیل را گرفته است»
محمدرضا اعلمی، کارشناس بازار سرمایه، معتقد است بورس در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری تحت اثر اخبار سیاسی و ریسکهای سیستماتیک قرار دارد و رفتار معاملهگران دیگر بر پایه متغیرهای بنیادی کمپانیها شکل نمیگیرد.
به گفته او، بالا رفتن نااطمینانی ناشی از تغییرات منطقهای باعث شده سرمایهگذاران برای حفظ نقدشوندگی داراییهای خود، به سرعت از بازار خارج شوند و افتهای اخیر نیز بیش از آنکه ناشی از ضعف کارایی کمپانیها باشد، بازتاب ترس از آینده نامعلوم است.
او با اشاره به کوتاهتر شدن افق سرمایهگذاری در بورس گفت که بسیاری از سهامداران، استراتژی بلندمدت را کنار گذاشته و به نوسانگیری کوتاهمدت روی آوردهاند. به باور اعلمی، تا زمانی که ابهامات سیاسی و منطقهای برطرف نشود، انتظار بازگشت یک روند باثبات و منطقی در بازار سرمایه چندان واقعبینانه نیست و سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری در بازار فعالیت خواهند کرد.
این کارشناس بازار سرمایه همچنین یکی از مشکلات اساسی بورس را ضعف در ریزساختارهای معاملاتی دانست و افزود که ابزارهایی مانند دامنه نوسان و حجم مبنا، در شرایط بحرانی به جای پشتیبانی از سهامداران، موجب تشدید صفهای خرید و فروش و بالا رفتن رفتارهای هیجانی شدهاند.
به گفته او، محدودیت در کشف نرخ باعث طولانی شدن اصلاحها و نزول نقدشوندگی بازار میشود.
اعلمی تأکید کرد که اصلاح تدریجی ریزساختارها، از جمله بالا رفتن دامنه نوسان و حرکت به سمت سازوکارهای رقابتیتر، میتواند از شکلگیری صفهای هیجانی جلوگیری کند.
او در پایان به سرمایهگذاران توصیه کرد با پیروی اصول مدیریت ریسک، پرهیز از تمرکز سرمایه روی یک یا چند سهم و دوری از رفتارهای تودهوار، با صبر و تحلیل منطقی از تصمیمگیریهای احساسی در بازار خبرمحور کنونی اجتناب کنند. به اعتقاد او، بازگشت آرامش پایدار به بورس در نهایت به نزول نااطمینانیهای کلان و بهبود فضای سیاسی و اقتصادی وابسته است.
بورس در محدوده حمایتی
در همین حال، بهناز اکبرپور، کارشناس بازار سرمایه، نیز بالا رفتن ریسکهای سیاسی و دلواپسی سرمایهگذاران از تشدید تنشها را مهمترین عامل حجم فروش در خرید و فروش روزهای اخیر دانست.
او گفت: در شرایط نااطمینانی، بخشی از معاملهگران ترجیح دادهاند نقدینگی خود را بالا رفتن دهند و تا روشنتر شدن چشمانداز، از پذیرش ریسکهای جدید خودداری کنند.
اکبرپور تاکید نمود حجم فروش شکلگرفته در سهام بزرگ را نمیتوان صرفاً ناشی از ضعف عوامل بنیادی دانست، بلکه دلواپسی راجع به آسیب احتمالی به صنایع مادر، زیرساختها و کمپانیهای اثرگذار بر شاخص کل، نقش مهمی در رفتار معاملهگران داشته است.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به وضعیت ارزندگی بورس بازگو کرد: از نظر بنیادی، بازار در شرایطی قرار ندارد که بتوان انتظار اصلاح بسیار سنگینی را داشت، مگر اینکه ریسکهای سیاسی بالا رفتن پیدا کند یا فعالیت کمپانیهای بزرگ با اختلال جدی مواجه شود.
به گفته اکبرپور، محدوده ۴ میلیون و ۹۰۰ هزار تا ۴ میلیون و ۹۵۰ هزار واحد میتواند بهعنوان یک لایه حمایتی مهم برای شاخص کل عمل کند. واکنش بازار به این محدوده، میزان ورود و خروج پول حقیقی و رفتار معاملهگران در روزهای آینده میتواند مسیر کوتاهمدت بورس را مشخص کند.
گزارشهای کمپانیها؛ عامل حرکت احتمالی بازار
اکبرپور عرضه گزارشهای فصل بهار کمپانیها و برگزاری مجامع بورسی را از جمله عوامل حمایتی بازار در هفتههای آینده عنوان کرد و گفت: عرضه گزارشهای مناسب از کارایی بعضی صنایع و مشخص شدن میزان سودآوری کمپانیها میتواند نگاه سرمایهگذاران را دوباره به سمت عوامل بنیادی جلب کند.
به گفته او، در صورتی که گزارشهای مالی کمپانیها مطلوب باشد، نسبت نرخ به سود بازار پایین میآید و جذابیت سهام برای سرمایهگذاران میانمدت بالا رفتن خواهد یافت.
این کارشناس بازار سرمایه همچنین نرخ ارز را یکی از متغیرهای مهم آینده بورس دانست و گفت: نزول فاصله میان نرخهای رسمی و بازار آزاد، حذف نرخگذاری دستوری و ایجاد ثبات در سیاستهای ارزی میتواند به بهبود سودآوری بسیاری از کمپانیها کمک کند.
وی راجع به نرخ بهره نیز بازگو کرد: بخش زیادی از اثرات نرخهای بالای بهره در نرخ سهام منعکس شده است، ولی نزول پایدار نرخ بهره میتواند زمینه جابجایی بخشی از نقدینگی به سمت بازار سرمایه را فراهم کند.
چشمانداز خرید و فروش فردا
با وجود افت سنگین شاخصها در خرید و فروش امروز، کارشناسان انتظار ندارند روند نزولی بدون توقف ادامه پیدا کند. الیاس کردی راجع به خرید و فروش روز آینده گفت: انتظار میرود بورس فردا نسبت به امروز فضای متعادلتری داشته باشد.
او افزود: با نزول هیجانات فروش و مشخصتر شدن واکنش معاملهگران به شرایط موجود، احتمال دارد از شدت حجم فروش کاسته شود؛ هرچند همچنان اخبار سیاسی و اقتصادی میتواند نقش مهمی در مسیر کوتاهمدت بازار ایفا کند.
در مجموع، فعالان بازار سرمایه معتقدند مسیر آینده بورس بیش از هر چیز به نزول لایه نااطمینانی، مشخص شدن وضعیت متغیرهای کلان اقتصادی و بازگشت اعتماد سرمایهگذاران وابسته است. هرچند اصلاح اخیر فشار قابل توجهی بر خرید و فروش وارد کرده، ولی از نگاه کارشناسان، در صورت کنترل ریسکهای بیرونی و ارتقا عوامل بنیادی، امکان شکلگیری تعادل دوباره در بازار وجود دارد.
