نقره تاج را از طلا گرفت/ کدام بازارها در ۹ ماهه امسال بیشترین بازده را داشتند؟
به گزارش ایران ماین،اعداد و رقم ها حکایت از آن دارند که در این دوره، بازار نقره ـ چه در لایه جهانی و چه در بازار داخلی ـ با اختلاف، بیشترین بازده را ثبت کرده و در مقابل، بعضی ابزارهای سنتی سرمایهگذاری مانند سکه گرمی و حتی بورس، با وجود توسعه اسمی، از رقابت با تورم عقب ماندهاند.
جهش خیرهکننده نقره؛ پیوند بازار جهانی و ریال تضعیفشده
همشهری در خبری نوشت:در صدر جدول بازده، هر گرم نقره با عیار ۹۹۹ در بازار داخلی قرار دارد که با توسعه ۱۵۲ درصدی، از ۱۱۸ هزار تومان در ابتدای سال به حدود ۲۹۸ هزار تومان در پایان پاییز رسیده است. این توسعه چشمگیر را نمیتوان صرفاً به یک عامل نسبت داد.
در بازارهای جهانی نیز اونس نقره دلاری طی این مدت بازده ۱۰۰ درصدی داشته و نرخ آن از ۳۳.۶ دلار به ۶۷.۲ دلار بالا رفته است. بالا رفتن تقاضای صنعتی برای نقره، بهویژه در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر و فناوریهای نو، در کنار نگاه سرمایهای به این فلز در فضای نااطمینانی اقتصاد بینالمللی، از مهمترین عامل حرکتهای این جهش بودهاند.
در بازار داخلی ایران، این روند جهانی با تضعیف نرخ پول ملی همافزا شده و نقره را به جذابترین دارایی ۹ ماهه ۱۴۰۴ تبدیل کرده است؛ داراییای که تا پیش از این، معمولاً در سایه طلا قرار داشت.
طلا؛ توسعه قابلتوجه، ولی کمتر از انتظار
پس از نقره، بازار طلا همچنان در جمع داراییهای پربازده قرار دارد. هر گرم طلای ۱۸ عیار و مثقال طلا هر دو بازده ۷۳ درصدی را ثبت کردهاند. این رقم ها نشان میدهد طلا همچنان نقش کلاسیک خود بهعنوان پناهگاه سرمایه را حفظ کرده، ولی شتاب توسعه آن نسبت به بعضی انتظارات تورمی کمتر بوده است.
در لایه جهانی نیز اونس طلا با توسعه ۴۳ درصدی، از ۳۰۳۶ دلار به ۴۳۳۹ دلار رسیده است. بالا رفتن نرخ طلا در بازار جهانی بیشتر ناشی از دلواپسیهای ژئوپلتیک، سیاستهای پولی انبساطی در بعضی اقتصادهای بزرگ و نزول اعتماد به ارزهای ذخیره بوده، ولی نسبت به نقره، رفتار محتاطانهتری داشته است.
سکه؛ بازده مثبت، ولی نه پیشتاز
انواع سکه طلا در ۹ ماهه ۱۴۰۴ بازدههایی بین ۲۸ تا ۵۱ درصد ثبت کردهاند. سکه طرح قدیم با ۵۱ درصد و سکه طرح جدید با ۴۶ درصد در صدر این گروه قرار دارند، درحالیکه سکه گرمی با ۲۸ درصد کمترین بازده را داشته است.
این اختلاف بازده میان انواع سکه را میتوان ناشی از حباب قیمتی، نقدشوندگی و ترکیب تقاضای مصرفی و سرمایهای دانست. در شرایطی که انتظارات تورمی تا حدی تعدیل شده، سکههای خردتر جذابیت کمتری برای سرمایهگذاران بزرگ داشتهاند.
ارز؛ همگام با تورم، نه جلوتر از آن
در بازار ارز، یورو با بازده ۴۳ درصدی و دلار با ۳۳ درصد توسعه، عملکردی نزدیک به تورم داشتهاند. دلار از ۹۸ هزار و ۵۰۰ تومان به ۱۳۱ هزار و ۴۷۰ تومان رسیده، ولی این بالا رفتن، بیش از آنکه یک سود واقعی برای دارنده ارز باشد، بیانگر نزول قدرت خرید پول ملی است.
نکته مهم آن است که بازده دلار در این دوره، پایینتر از شاخص تورم ۹ ماهه (۳۷ درصد) بوده و این موضوع بهمعنای بازده واقعی منفی برای نگهداری دلار می باشد؛ پدیدهای که در سالهای گذشته کمتر مشاهده میشد.
بورس؛ توسعه اسمی، عقبماندگی واقعی
شاخص کل بورس تهران در ۹ ماهه ۱۴۰۴ با توسعه ۴۴ درصدی از ۲.۷ میلیون واحد به حدود ۳.۹ میلیون واحد رسیده است. با این حال، شاخص هموزن تنها ۳۶ درصد و شاخص نرخ هموزن حدود ۲۹ درصد توسعه کردهاند.
این شکاف نشان میدهد توسعه بازار سهام عمدتاً متکی به نمادهای بزرگ و شاخصساز بوده و بخش بزرگی از کمپانیهای کوچکتر، عملاً نتوانستهاند بازده بالاتر از تورم ایجاد کنند. به بیان دیگر، بورس در این دوره بیشتر «نجات سرمایه» کرده تا خلق ثروت.
پیام اعداد چیست؟
تصویر کلی بازده بازارها در ۹ ماهه ۱۴۰۴ یک پیام روشن دارد.اقتصاد ایران همچنان در فضایی حرکت میکند که داراییهای فیزیکی و دلاریزهشده، کارایی بهتری نسبت به داراییهای مالی داشتهاند. نقره، بهعنوان پدیدهای نسبتاً جدید در سبد سرمایهگذاری ایرانیان، توانسته با بهرهگیری همزمان از موج جهانی و ضعف ریال، نقش اول را بازی کند.
در مقابل، بورس و ارز، اگرچه توسعه کردهاند ولی نتوانستهاند فاصله معناداری با تورم ایجاد کنند. این واقعیت بار دیگر اهمیت تنوعبخشی به سبد داراییها و نگاه تحلیلی، نه صرفاً هیجانی، به بازارها را یادآور میشود.
در اقتصادی که تورم مزمن به یک واقعیت ساختاری تبدیل شده، اعداد بازده بیش از هر چیز، روایتگر تلاش سرمایهگذاران برای کمتر باختن است نه الزما بردن.
