علت ریزش سنگین بورس چیست؟/ بهناز اکبرپور: بازار از نظر بنیادی همچنان ارزنده است
به گزارش ایران ماین، بورس تهران خرید و فروش امروز، یکشنبه ۲۱ تیرماه، را با فشار سنگین فروش و افت قابلتوجه نماگرهای اصلی به پایان رساند.
همزمان با تشدید نوسانات، این سوال برای فعالان بازار مطرح شده است که ریشه اصلی افت بورس چیست و آیا اصلاح اخیر ناشی از ضعف متغیرهای بنیادی است یا بالا رفتن ریسکهای سیاسی و اقتصادی، معاملهگران را به سمت احتیاط و خروج نقدینگی سوق داده است؟ از سوی دیگر، با نزدیک شدن به فصل عرضه گزارشهای سهماهه کمپانیها و برگزاری مجامع، بعضی کارشناسان معتقدند بازار از منظر ارزندگی در سطوح قابل قبولی قرار دارد و در صورت نزول نااطمینانیها، میتواند به تدریج به تعادل بازگردد.
در همین زمینه،بهناز اکبرپور، کارشناس بازار سرمایه راجع به دلایل ریزش اخیر بورس، عوامل اثرگذار بر رفتار سرمایهگذاران و چشمانداز بازار سرمایه گفت: «بازار سرمایه طی چند روز گذشته بیش از هر عامل دیگری تحت اثر بالا رفتن ریسکهای سیاسی و دلواپسی سرمایهگذاران از تشدید تنشها قرار گرفته است. در چنین فضایی، بخشی از معاملهگران ترجیح دادهاند نقدشوندگی داراییهای خود را بالا رفتن دهند و تا روشنتر شدن شرایط، از پذیرش ریسکهای جدید خودداری کنند.»
او اضافه کرد: «بالا رفتن عرضه در سهام کمپانیهای بزرگ نیز بیشتر ناشی از دلواپسی نسبت به آسیب احتمالی به زیرساختها، صنایع مادر و کمپانیهای اثرگذار بر شاخص کل است. بنابراین، حجم فروش فعلی را نباید صرفاً ناشی از ضعف عوامل بنیادی یا نزول سودآوری کمپانیها دانست.»
اکبرپور با اشاره به وضعیت ارزندگی بازار بازگو کرد: «بررسی متغیرهای بنیادی نشان میدهد بازار از نظر نرخگذاری در شرایطی نیست که بتوان اصلاح بسیار سنگینی را برای آن متصور بود؛ مگر اینکه ریسکهای سیاسی به شکل معناداری بالا رفتن پیدا کند یا فعالیت عملیاتی کمپانیهای بزرگ با اختلال جدی مواجه شود.»
این کارشناس بازار سرمایه راجع به وضعیت تکنیکال شاخص کل نیز اضافه کرد: «از منظر تکنیکی، محدوده ۴ میلیون و ۹۰۰ هزار تا ۴ میلیون و ۹۵۰ هزار واحد میتواند بهعنوان لایه حمایتی شاخص کل مورد توجه قرار گیرد. واکنش بازار به این محدوده، در کنار روند نرخ خرید و فروش و جریان ورود یا خروج پول حقیقی، میتواند نشانه مهمی برای تشخیص ادامه اصلاح یا آغاز مرحله تعادل باشد.»
وی عرضه گزارشهای فصلی کمپانیها را یکی از مهمترین عوامل پشتیبانیکننده بازار در هفتههای آینده دانست و گفت: «تا پایان تیرماه گزارشهای کارایی فصل بهار کمپانیها منتشر میشود و انتظار میرود بخشی از کمپانیها، بهویژه صنایع برخوردار از توسعه درآمد، بالا رفتن نرخ فروش و بهبود شرایط صادرات، گزارشهای مطلوبی ارائه کنند.»
اکبرپور در ادامه گفت: «در حال حاضر نسبت نرخ به سود (P/E) بازار حدود ۶.۹ واحد برآورد میشود و با شناسایی سود فصل بهار، این نسبت میتواند به محدوده ۶ واحد نزول یابد. قرار گرفتن P/E در چنین سطحی از منظر بنیادی پشتیبانی قابلتوجهی برای بازار ایجاد میکند و میتواند انگیزه سرمایهگذاران میانمدت و بلندمدت را برای خرید تدریجی بالا رفتن دهد.»
وی با اشاره به برگزاری مجامع کمپانیهای بورسی افزود: «تا پایان تیرماه مجامع بسیاری از کمپانیهای بزرگ برگزار خواهد شد و تقسیم سود مناسب میتواند جذابیت نمادهای سودمحور را بالا رفتن دهد. البته سرعت بازگشایی نمادها، نحوه تعدیل نرخ و زمان پرداخت سود نیز در تصمیمگیری معاملهگران نقش مهمی خواهد داشت.»
این کارشناس بازار سرمایه سیاست ارزی را مهمترین متغیر اثرگذار بر آینده بورس عنوان کرد و گفت: «نرخ ارز مستقیماً بر درآمد و سودآوری کمپانیهای صادراتی اثر میگذارد و فاصله میان نرخهای رسمی، توافقی و بازار آزاد میتواند به نزول وضوح و تضعیف سود کمپانیها منجر شود. هرگونه حرکت به سمت واقعیتر شدن نرخ ارز، حذف نرخگذاری دستوری و نزول شکاف نرخها، ظرفیت قابلتوجهی برای توسعه سودآوری و نرخ بازار ایجاد خواهد کرد.»
اکبرپور راجع به نرخ بهره نیز بازگو کرد: «اگرچه نرخ بهره همچنان یکی از متغیرهای مهم بازار است، ولی بورس طی حدود یکونیم سال گذشته تا حد زیادی خود را با نرخهای بالای بهره تطبیق داده است و بخش زیادی از آثار منفی آن در نرخ سهام منعکس شده است. با این حال، نزول پایدار نرخ بهره میتواند به تغییر مسیر نقدینگی از ابزارهای بدون ریسک به سمت بازار سهام کمک کند.»
وی در پایان با تأکید بر لزوم ارتقا اعتماد سرمایهگذاران گفت: «برای بازگشت اعتماد عمومی، دولت و نهاد بورس باید از تصمیمات ناگهانی، نرخگذاری دستوری، تغییر مکرر مقررات و مداخلات غیرقابل پیشبینی پرهیز کنند. ثبات سیاست ارزی، پشتیبانی از حقوق سهامداران، وضوح اطلاعات، پرداخت بهموقع سود مجامع و فراهم کردن دسترسی عادلانه سرمایهگذاران به زیرساختهای معاملاتی، از مهمترین پیشنیازهای بهبود شرایط بازار است.»
اکبرپور در پایان تاکید کرد: «اگرچه احتمال ادامه نوسانات و بالا رفتن مقطعی حجم فروش وجود دارد، ولی بنیاد بازار با مشکل فراگیری مواجه نیست. بازار بخشی از ریسکهای سیاسی را در نرخها لحاظ کرده و با نزدیک شدن به فصل عرضه گزارشها و برگزاری مجامع، زمینه برای ایجاد تعادل و ورود تدریجی نقدینگی فراهم خواهد شد. شکلگیری یک روند صعودی پایدار نیز بیش از هر چیز به نزول ریسکهای سیاسی، ثبات سیاستهای ارزی و ارتقا اعتماد سرمایهگذاران وابسته است.»
